top of page
  • ilaydaliyee

Türk Hukukunda Sendikalar

Sendikalar, işçi ve işverenlerin ortak ekonomik ve sosyal çıkarlarını korumak ve geliştirmek amacıyla oluşturdukları tüzel kişiliğe sahip kuruluşlardır. Türk hukukunda sendikalar, 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu ile düzenlenmiştir.



Sendikaların Kuruluşu


Bir sendikanın kurulabilmesi için, aşağıdaki şartların yerine getirilmesi gerekir:

  • İşçi veya işveren olmak

  • Fiil ehliyetine sahip olmak

  • Fiilen çalışıyor olmak

  • Türk vatandaşı olmak

  • Türkçe okuma ve yazma bilmek

  • Belirli suçlardan hüküm giymemiş olmak

Sendikalar, en az 7 işçi veya işveren tarafından kurulabilir. Sendikanın kuruluşunda, aşağıdaki belgeler Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına verilir:

  • Tüzüğün bir örneği

  • Kurucuların listesi

  • Kurucuların imzaları

Sendikanın tüzüğü, kuruluş amacını, organlarını, organların görev ve yetkilerini, çalışma usullerini, mali yapısını ve diğer hususları düzenler.


Sendikaların Organları


Sendikaların zorunlu organları şunlardır:

  • Genel kurul

  • Yönetim kurulu

  • Denetleme kurulu

  • Disiplin kurulu

Genel kurul, sendikanın en yetkili organıdır. Genel kurul, sendikanın tüm üyelerinin katılımıyla en az yılda bir kez toplanır. Genel kurulun görev ve yetkileri şunlardır:

  • Sendikanın tüzük ve programını değiştirmek

  • Sendikanın yönetim ve denetim organlarını seçmek

  • Sendikanın yıllık faaliyet raporunu ve mali tablolarını incelemek ve karara bağlamak

  • Sendikanın feshi kararını vermek

Yönetim kurulu, sendikanın yönetim organıdır. Yönetim kurulunun görev ve yetkileri şunlardır:

  • Sendikanın genel kurulunu toplantıya çağırmak

  • Sendikanın tüzük ve programını uygulamak

  • Sendikanın mali işlerini yürütmek

  • Sendikanın tüzel kişiliğini temsil etmek

Denetim kurulu, sendikanın denetim organıdır. Denetim kurulunun görev ve yetkileri şunlardır:

  • Sendikanın hesaplarını denetlemek

  • Genel kurula denetim raporu sunmak

Disiplin kurulu, sendikanın disiplin organıdır. Disiplin kurulunun görev ve yetkileri şunlardır:

  • Sendika tüzüğüne aykırı davranan üyeleri disipline sevk etmek

  • Disiplin cezaları vermek

Sendikaların Unsurları


Sendikaların unsurları şunlardır:

  • Ortak Amaç Unsuru

  • Serbest Kuruluş İlkesi

  • Bağımsızlık

  • Özel Hukuk Tüzel Kişisi Olmak

  • Cumhuriyetin Temel Niteliklerine ve Demokratik Esaslara Uygun Olmak

Sendikaların Sona Ermesi

Sendikalar, aşağıdaki nedenlerle sona erebilir:


Kendiliğinden Sona Erme:

  • Acze düşme: Tüzel kişinin borçlarını ödeyemeyecek duruma gelmesi, acze düşme olarak tanımlanır. Tüzel kişi acze düştüğü takdirde, tüzel kişilik kendiliğinden sona erer.

  • Yönetim kurulunun oluşturulamaması: Tüzel kişinin tüzüğünde belirtilen organlarını oluşturamaması halinde, tüzel kişilik kendiliğinden sona erer.

  • Üst üste iki olağan genel kurul toplantısının yapılamaması: Tüzel kişinin gerekli sayıda üyenin katılımıyla üst üste iki olağan genel kurul toplantısının yapılamaması halinde, tüzel kişilik kendiliğinden sona erer.

  • Tüm üyelerinin kaybetmesi: Sendikaların tüzel kişiliği, tüm üyelerini kaybetmesi halinde de kendiliğinden sona erer.


Genel Kurul Kararı ile Fesih:

  • Fesih kararının alınabilmesi için, genel kurul üyelerinin en az 2/3'ünün toplantıda hazır bulunması şarttır. İlk toplantıda 2/3 çoğunluk sağlanamazsa, üyeler en geç 15 gün sonraya tekrar toplantıya çağrılır. Bu toplantıya katılanların sayısı, üye veya delege tam sayısının 1/3'ünden az olmamalıdır. Ancak bu halde feshe ilişkin karar, üye veya delege tam sayısının salt çoğunluğu ile alınır.

Mahkeme Kararı ile Kapatma:

  • Sendika ve konfederasyonlar mahkeme kararı ile kapatılabilir. Bu kuruluşları kapatmaya görevli mahkeme iş mahkemeleridir. Sendika ve konfederasyonların kapatılmasına idari bir organ karar veremez.

Sendikaların sona ermesi halinde, sendikanın mal varlığı, sendikanın amaçlarına uygun bir şekilde kullanılmak üzere, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına devredilir.

37 görüntüleme0 yorum

Son Yazılar

Hepsini Gör
bottom of page